Mồng 6 Tết trảy hội Đền Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội

Ngày đăng: 07:14 10/02/2019

TTV Online - Mồng 5 Tết Hội gò Đống Đa, mồng 6 Tết Hội đền Cổ Loa và đền Sóc Thánh Gióng, những chuyện về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, lại làm gợi nhớ những thời hào hùng của cha ông ta trong  lịch sử giữ nước…

Thành Cổ Loa có từ thời Hùng Vương


Đền Cổ Loa, Đông Anh, Hà Nội

Các cháu học sinh trường THPT Cổ Loa thăm quan đền

Sân đình Cổ Loa

Sách sử xưa chép “ An Dương Vương đóng đô ở đất Phong Khê (nay thuộc Đông Anh, Hà Nội), cho đắp thành Cổ Loa, thành đắp mãi không được, cứ đắp xong thành lại bị lở, vua cầu khấn với trời đất. Chợt có thần Kim Quy(rùa vàng) nổi lên ở bên sông, tự xưng là Thanh Giang sứ. Vua mừng lắm, đón vào hỏi cớ sao thành đắp mà đất bị sụt lở?. Kim quy đem thuật trừ yêu quái ra, bảo vua  giết con Kê Tinh (gà trống trắng) ở núi Thất Diện. Từ đó, thành đắp không bị lở nữa, thành đắp chỉ nửa tháng là xong. Kim Quy từ giã ra về, vua lại ân cần hỏi? thành đã vững, nhưng nếu có giặc ngoài vào, thì lấy gì mà chống đỡ? Kim quy rút cái móng ra cho vua, dặn  vua dùng móng này làm nỏ thần để chống giặc…”. 

Thành Cổ Loa ở xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội, được xây dựng từ thế kỷ III trước công nguyên. Theo dân gian truyền lại là thành có hình 9 vòng xoáy trôn ốc, nay chỉ còn lại vết tích 3 vòng thành cổ. Cổ loa còn lại những di tích độc đáo như: Cồng đền tam quan Cổ Loa, đôi rồng đá điêu khắc thời Trần-Lê,  đền Thượng thờ An Dương Vương, tượng vua bằng đồng (đúc năm 1897, nặng 255 kg), miếu “Am bà chúa” thờ công chúa Mỵ Châu, tòa tiền đường ở trong, tòa thượng điện 5 gian, tòa bi đình lưu giữ bia đá cổ (khắc chữ cổ, năm 1606), giếng Ngọc và đền thờ tướng Cao Lỗ người chế ra nỏ thần.

Tòa Bi đình lưu giữ bia đá cổ

Bia đá cổ khắc chữ từ năm 1606

Tượng rồng đá trong đình Cổ Loa

Ngựa thần chuẩn bị tiến vua lễ hội Cổ Loa

Lễ hội Cổ Loa khai hội từ ngày mồng 6 tháng giêng âm lịch và kéo dài khoảng 10 ngày. Cổ Loa gồm 12 xóm, nhưng Hội Cổ Loa là của chung 8 làng(Hội Bát xã) cùng thờ Thục Phán( An Dương Vương). 8 làng tham gia rước kiệu bài vị vua lên đền Thượng  gồm: Cổ Loa, Văn Thượng, Mạnh Tràng, Cầu Cả, Đại Bi, Thư Cưu, Sàn Giã, Xép. Tham gia lễ hội còn có làng Hạ Vĩ, một làng gốc Cổ Loa nhưng phải nhường đất cho vua Thục xây thành,  được các làng tôn làm anh cả. Riêng Cổ Loa phải rước thêm kiệu bài vị công chúa Mỵ Châu, từ hôm  mồng 5 Tết lên đền Thượng(theo tục lệ con gái đến thăm cha).

Am Bà chúa thờ công chúa không đầu

Mắt rồng trong đền Cổ Loa

Chữ Hán-Nôm ghi trên cửa đền

Đôi rồng đá trước cửa đền, khắc tạc thời Trần-Lê

Câu chuyện lịch sử về mối tình Mỵ Châu Trọng Thủy vẫn còn lưu truyền trong dân gian, chuyện xưa kể : “Triệu Đà mấy lần đem quân sang đánh chiếm nước Âu Lạc mãi mà không được! vì An Dương Vương có nỏ thần và tướng Cao Lỗ tài giỏi người chế ra máy nỏ thần, bắn một lần hàng nghìn mũi tên làm quân giặc không đánh chiếm được thành. Triệu Đà bèn nghĩ mưu kế cầu hòa, cho con trai là Trọng Thủy sang nước Âu Lạc làm tin, xin được kết hôn với Mỵ Châu. Vì muốn hòa giải giữa hai nước, An Dương Vương đồng ý  cho Trọng Thủy ở rể, Mỵ Châu quá tin vào Trọng Thủy nên đã vô ý làm lộ cho Trọng Thủy xem thấy nỏ Thần. Trọng Thủy dùng mưu lấy cắp nỏ thần và mang về nước cho vua cha.

 Triệu Đà có nỏ thần bèn lập tức xuất quân đánh Âu Lạc, biết tin có giặc đến, An Dương Vương vẫn ung dung ngồi chờ, giặc đến An Dương Vương rút nỏ thần ra bắn, nhưng nỏ thần không còn hiệu nghiệm nữa, biết là mắc mưu giặc, An Dương Vương cùng Mỵ Châu lên ngựa chạy khỏi thành, giặc đuổi sát đến gần, An Dương Vương bèn cầu cứu thần Kim Quy, rùa vàng hiện lên và quát to: Giặc ở sau lưng nhà vua đó! An Dương Vương quay lại, không nhìn thấy ai, chỉ thấy mỗi Mỵ Châu, bèn hiểu ý liền rút ngay gươm ra chém đầu Mỵ Châu…”.

Di tích còn lại tường thành Cổ Loa

Cây đa nghìn tuổi trong đền Thượng

Am Bà chúa, đền Thượng

Cổng vào Am Bà chúa

Hiện nay trong Am Bà chúa còn thờ tượng đá không đầu, tương truyền hòn đá này  hình chữ nhật, dài khoảng 1 thước ta, trôi dạt vào bờ sông gần thành Cổ Loa. Người dân vớt lên cho là hình của công chúa Mỵ Châu, bèn mang về lập miếu thờ ở bên cạnh đền thờ vua cha An Dương Vương. Hòn đá đặt ngồi trên bệ, được mặc trang phục công chúa thời xưa, nhưng không có đầu!

 Di tích thành Cổ Loa và câu chuyện xa xưa về mối tình Mỵ Châu Trọng Thủy, đã để lại cho các thế hệ sau bài học sâu sắc, trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc. Nhà thơ Tố Hữu đã viết những câu thơ xúc động nhưng cũng rất thâm thúy về thành Cổ Loa “…Trái tim lầm lỡ để trên đầu/ Nỏ thần vô ý trao tay giặc/ Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu.”…

                                                                          Hải Thanh

Thông báo